Η JPMorgan εξακολουθεί να θεωρεί ως βασικό της σενάριο την επαναλειτουργία των Στενών μέσα στον Ιούνιο, παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχει ακόμη ορατή πολιτική συμφωνία που να οδηγεί σε αποκλιμάκωση της κρίσης
Οι εξελίξεις γύρω από τα Στενά του Hormuz έχουν μετατραπεί στο σημαντικότερο γεωοικονομικό ζήτημα για την παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Παρά το γεγονός ότι η διέλευση του σημαντικότερου πετρελαϊκού διαδρόμου του πλανήτη παραμένει προβληματική, οι χρηματοπιστωτικές αγορές δείχνουν αξιοσημείωτη ψυχραιμία.
Η JPMorgan εξακολουθεί να θεωρεί ως βασικό της σενάριο την επαναλειτουργία των Στενών μέσα στον Ιούνιο, παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχει ακόμη ορατή πολιτική συμφωνία που να οδηγεί σε αποκλιμάκωση της κρίσης.
Η αμερικανική τράπεζα εκτιμά ότι τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου παραμένουν προς το παρόν επαρκή, ωστόσο αναγνωρίζει ότι η παρατεταμένη διακοπή των ροών έχει ήδη αλλάξει σημαντικά την εικόνα της αγοράς.
Σύμφωνα με τις νέες προβλέψεις της, τα διαθέσιμα εμπορικά αποθέματα αναμένεται να εισέλθουν σε ζώνη έντονης πίεσης στα τέλη Ιουνίου, ενώ έως τον Σεπτέμβριο ενδέχεται να προσεγγίσουν τα ελάχιστα επιχειρησιακά επίπεδα ασφαλείας.
Παρά τους κινδύνους, οι αγορές πετρελαίου εξακολουθούν να εμφανίζονται αξιοσημείωτα ήρεμες.
Η μεταβλητότητα έχει υποχωρήσει αισθητά, ενώ το premium του φυσικού Brent έναντι των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης έχει καταρρεύσει από τα 36 δολάρια ανά βαρέλι που είχε φτάσει τον Απρίλιο σε μόλις 2 δολάρια σήμερα.
Γιατί οι αγορές δεν πανικοβάλλονται;
Η εξήγηση βρίσκεται σε μια σειρά παραγόντων που μέχρι στιγμής απορροφούν το σοκ.
Πρώτον, μέρος των μεταφορών συνεχίζει να πραγματοποιείται μέσω εναλλακτικών διαδρομών και μη συμβατικών δικτύων διακίνησης φορτίων.
Δεύτερον, χώρες όπως η Βραζιλία και η Βενεζουέλα αύξησαν την παραγωγή τους περισσότερο από ό,τι ανέμεναν οι αγορές.
Τρίτον, και σημαντικότερο, έχει ήδη εμφανιστεί σημαντική καταστροφή ζήτησης (demand destruction), κυρίως από την Κίνα.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που επικαλούνται οι αναλυτές, οι κινεζικές εισαγωγές πετρελαίου μειώθηκαν κατά περίπου 3,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως, συμβάλλοντας καθοριστικά στην εξισορρόπηση της αγοράς.
Ωστόσο, αυτή η ισορροπία παραμένει εύθραυστη.
Η προειδοποίηση της JPMorgan
Η JPMorgan εκτιμά ότι κάθε επιπλέον μήνας κατά τον οποίο τα Στενά παραμένουν εκτός πλήρους λειτουργίας θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στις τιμές.
Στο βασικό δυσμενές σενάριο, οι τιμές του Brent θα μπορούσαν να αυξηθούν κατά περίπου 5 δολάρια ανά βαρέλι κατά το τρίτο τρίμηνο του 2026 και έως 15 δολάρια ανά βαρέλι κατά το τέταρτο τρίμηνο, καθώς τα παγκόσμια αποθέματα θα μειώνονται με ολοένα ταχύτερο ρυθμό.
Η τράπεζα θεωρεί ότι μέχρι στιγμής η αγορά έχει στηριχθεί σε προσωρινούς μηχανισμούς απορρόφησης των κραδασμών, οι οποίοι όμως δεν μπορούν να λειτουργούν επ' αόριστον.
Τα αποθέματα εξαντλούνται
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες εκτιμήσεις:
• Η Κίνα μείωσε τις εισαγωγές πετρελαίου σχεδόν κατά 40% τον Μάιο, αντισταθμίζοντας περίπου το ένα πέμπτο των χαμένων ποσοτήτων από τη Μέση Ανατολή.
• Οι Ηνωμένες Πολιτείες αύξησαν τις εξαγωγές πετρελαίου και καυσίμων κατά περισσότερα από 2 εκατ. βαρέλια ημερησίως σε σχέση με τον μέσο όρο του προηγούμενου έτους.
• Η κυβέρνηση Trump απελευθέρωσε περίπου 172 εκατ. βαρέλια από τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου με πρωτοφανή ταχύτητα.
• Οι χώρες του Περσικου Κόλπου ανακατεύθυναν εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως μέσω αγωγών προς την Ερυθρά Θάλασσα και το λιμάνι της Fujairah.
Παρά τα μέτρα αυτά, οι αναλυτές εκτιμούν ότι τα παγκόσμια αποθέματα μειώνονται σήμερα με ρυθμό 70 έως 80 εκατ. βαρελιών εβδομαδιαίως.
Τα αμερικανικά αποθέματα αργού βρίσκονται στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων δεκαετιών, ενώ οι αποθηκευτικές εγκαταστάσεις στο Cushing της Οκλαχόμα πλησιάζουν σε κρίσιμα λειτουργικά όρια.
Ορισμένοι αναλυτές υπολογίζουν ότι η αγορά έχει ήδη χάσει ποσότητες που αντιστοιχούν σε σχεδόν ένα δισεκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου χωρίς να έχει εμφανιστεί ακόμη επαρκής αντικατάσταση της προσφοράς.
Το μεγάλο ερώτημα δεν είναι το Ιράν αλλά οι ΗΠΑ
Σύμφωνα με μια εναλλακτική σχολή σκέψης που κερδίζει έδαφος στους κύκλους των επενδυτών ενέργειας, η βασική ερώτηση δεν είναι πότε το Ιράν θα υποχωρήσει, αλλά πόσο πολιτικό και οικονομικό κόστος είναι διατεθειμένες να αντέξουν οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Η άποψη αυτή υποστηρίζει ότι το Ιράν έχει αποδείξει ιστορικά μεγαλύτερη αντοχή σε περιόδους οικονομικής πίεσης, ενώ η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει εσωτερικές πολιτικές πιέσεις, πληθωρισμό, χρηματιστηριακούς κινδύνους και τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου 2026
Κατά συνέπεια, ένα μέρος της αγοράς θεωρεί πιθανότερο ένα πολιτικό συμβιβασμό παρά μια στρατιωτική κλιμάκωση μεγάλης κλίμακας.
Goldman Sachs, JPMorgan και οι διαφωνίες των αναλυτών
Η αγορά παραμένει βαθιά διχασμένη.
Ορισμένοι οίκοι θεωρούν ότι η καταστροφή ζήτησης που προκαλείται από τις υψηλές τιμές θα περιορίσει τελικά την κατανάλωση και θα οδηγήσει ξανά σε πλεόνασμα προσφοράς μέχρι το τέλος του έτους.
Άλλοι εκτιμούν ότι τα διαθέσιμα αποθέματα είναι πολύ χαμηλότερα από ό,τι πιστεύεται και ότι οποιαδήποτε νέα διαταραχή στην παραγωγή ή τις μεταφορές θα μπορούσε να προκαλέσει απότομη άνοδο των τιμών.
Η Fitch, για παράδειγμα, προβλέπει επιστροφή σε συνθήκες υπερπροσφοράς από τον Σεπτέμβριο του 2026.
Ωστόσο, το συγκεκριμένο σενάριο προϋποθέτει ταυτόχρονα αποκλιμάκωση της κρίσης, περιορισμένες ζημιές στις ενεργειακές υποδομές, ταχεία επαναλειτουργία του Ορμούζ, αύξηση της παραγωγής από τη Βενεζουέλα, χαλάρωση κυρώσεων στο Ιράν και σταθερή παγκόσμια ζήτηση.
Πρόκειται ουσιαστικά για ένα σενάριο όπου σχεδόν όλα εξελίσσονται ευνοϊκά για την αγορά.
Η εκτίναξη της εβεβαιότητας
Στην παρούσα φάση δεν υπάρχουν ασφαλείς απαντήσεις στα κρίσιμα ερωτήματα:
• Θα υπάρξει νέα στρατιωτική κλιμάκωση;
• Ποιο είναι το πραγματικό ύψος των παγκόσμιων αποθεμάτων;
• Θα υπάρξει συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης πριν τα αποθέματα φτάσουν σε κρίσιμα επίπεδα;
• Μπορεί η παγκόσμια οικονομία να αποφύγει επιβράδυνση εάν οι τιμές παραμείνουν υψηλές;
Μέχρι να δοθούν απαντήσεις, η αγορά πετρελαίου θα συνεχίσει να κινείται μεταξύ δύο ακραίων σεναρίων: μιας πολιτικής αποκλιμάκωσης που θα οδηγήσει σε υπερπροσφορά και χαμηλότερες τιμές ή μιας νέας κρίσης προσφοράς που θα μπορούσε να εκτοξεύσει το Brent πάνω από τα 120 δολάρια ανά βαρέλι.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η... μάχη μεταξύ των γεωπολιτικών εξελίξεων και των θεμελιωδών μεγεθών της αγοράς δεν έχει ακόμη κριθεί.
www.bankingnews.gr
Παρά το γεγονός ότι η διέλευση του σημαντικότερου πετρελαϊκού διαδρόμου του πλανήτη παραμένει προβληματική, οι χρηματοπιστωτικές αγορές δείχνουν αξιοσημείωτη ψυχραιμία.
Η JPMorgan εξακολουθεί να θεωρεί ως βασικό της σενάριο την επαναλειτουργία των Στενών μέσα στον Ιούνιο, παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχει ακόμη ορατή πολιτική συμφωνία που να οδηγεί σε αποκλιμάκωση της κρίσης.
Η αμερικανική τράπεζα εκτιμά ότι τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου παραμένουν προς το παρόν επαρκή, ωστόσο αναγνωρίζει ότι η παρατεταμένη διακοπή των ροών έχει ήδη αλλάξει σημαντικά την εικόνα της αγοράς.
Σύμφωνα με τις νέες προβλέψεις της, τα διαθέσιμα εμπορικά αποθέματα αναμένεται να εισέλθουν σε ζώνη έντονης πίεσης στα τέλη Ιουνίου, ενώ έως τον Σεπτέμβριο ενδέχεται να προσεγγίσουν τα ελάχιστα επιχειρησιακά επίπεδα ασφαλείας.
Παρά τους κινδύνους, οι αγορές πετρελαίου εξακολουθούν να εμφανίζονται αξιοσημείωτα ήρεμες.
Η μεταβλητότητα έχει υποχωρήσει αισθητά, ενώ το premium του φυσικού Brent έναντι των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης έχει καταρρεύσει από τα 36 δολάρια ανά βαρέλι που είχε φτάσει τον Απρίλιο σε μόλις 2 δολάρια σήμερα.
Γιατί οι αγορές δεν πανικοβάλλονται;
Η εξήγηση βρίσκεται σε μια σειρά παραγόντων που μέχρι στιγμής απορροφούν το σοκ.
Πρώτον, μέρος των μεταφορών συνεχίζει να πραγματοποιείται μέσω εναλλακτικών διαδρομών και μη συμβατικών δικτύων διακίνησης φορτίων.
Δεύτερον, χώρες όπως η Βραζιλία και η Βενεζουέλα αύξησαν την παραγωγή τους περισσότερο από ό,τι ανέμεναν οι αγορές.
Τρίτον, και σημαντικότερο, έχει ήδη εμφανιστεί σημαντική καταστροφή ζήτησης (demand destruction), κυρίως από την Κίνα.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που επικαλούνται οι αναλυτές, οι κινεζικές εισαγωγές πετρελαίου μειώθηκαν κατά περίπου 3,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως, συμβάλλοντας καθοριστικά στην εξισορρόπηση της αγοράς.
Ωστόσο, αυτή η ισορροπία παραμένει εύθραυστη.
Η προειδοποίηση της JPMorgan
Η JPMorgan εκτιμά ότι κάθε επιπλέον μήνας κατά τον οποίο τα Στενά παραμένουν εκτός πλήρους λειτουργίας θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στις τιμές.
Στο βασικό δυσμενές σενάριο, οι τιμές του Brent θα μπορούσαν να αυξηθούν κατά περίπου 5 δολάρια ανά βαρέλι κατά το τρίτο τρίμηνο του 2026 και έως 15 δολάρια ανά βαρέλι κατά το τέταρτο τρίμηνο, καθώς τα παγκόσμια αποθέματα θα μειώνονται με ολοένα ταχύτερο ρυθμό.
Η τράπεζα θεωρεί ότι μέχρι στιγμής η αγορά έχει στηριχθεί σε προσωρινούς μηχανισμούς απορρόφησης των κραδασμών, οι οποίοι όμως δεν μπορούν να λειτουργούν επ' αόριστον.
Τα αποθέματα εξαντλούνται
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες εκτιμήσεις:
• Η Κίνα μείωσε τις εισαγωγές πετρελαίου σχεδόν κατά 40% τον Μάιο, αντισταθμίζοντας περίπου το ένα πέμπτο των χαμένων ποσοτήτων από τη Μέση Ανατολή.
• Οι Ηνωμένες Πολιτείες αύξησαν τις εξαγωγές πετρελαίου και καυσίμων κατά περισσότερα από 2 εκατ. βαρέλια ημερησίως σε σχέση με τον μέσο όρο του προηγούμενου έτους.
• Η κυβέρνηση Trump απελευθέρωσε περίπου 172 εκατ. βαρέλια από τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου με πρωτοφανή ταχύτητα.
• Οι χώρες του Περσικου Κόλπου ανακατεύθυναν εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως μέσω αγωγών προς την Ερυθρά Θάλασσα και το λιμάνι της Fujairah.
Παρά τα μέτρα αυτά, οι αναλυτές εκτιμούν ότι τα παγκόσμια αποθέματα μειώνονται σήμερα με ρυθμό 70 έως 80 εκατ. βαρελιών εβδομαδιαίως.
Τα αμερικανικά αποθέματα αργού βρίσκονται στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων δεκαετιών, ενώ οι αποθηκευτικές εγκαταστάσεις στο Cushing της Οκλαχόμα πλησιάζουν σε κρίσιμα λειτουργικά όρια.
Ορισμένοι αναλυτές υπολογίζουν ότι η αγορά έχει ήδη χάσει ποσότητες που αντιστοιχούν σε σχεδόν ένα δισεκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου χωρίς να έχει εμφανιστεί ακόμη επαρκής αντικατάσταση της προσφοράς.
OIL'S $200 NIGHTMARE DELAYED: BLOOMBERG WARNS THE REAL SHOCK IS STILL COMING
— Mark (@Mark4XX) June 6, 2026
For more than three months the Strait of Hormuz has been blocked, removing over 10 million barrels a day in the largest supply shock of the modern era. Oil never reached the $200 or $300 levels that… pic.twitter.com/MqPh0nKlPz
Το μεγάλο ερώτημα δεν είναι το Ιράν αλλά οι ΗΠΑ
Σύμφωνα με μια εναλλακτική σχολή σκέψης που κερδίζει έδαφος στους κύκλους των επενδυτών ενέργειας, η βασική ερώτηση δεν είναι πότε το Ιράν θα υποχωρήσει, αλλά πόσο πολιτικό και οικονομικό κόστος είναι διατεθειμένες να αντέξουν οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Η άποψη αυτή υποστηρίζει ότι το Ιράν έχει αποδείξει ιστορικά μεγαλύτερη αντοχή σε περιόδους οικονομικής πίεσης, ενώ η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει εσωτερικές πολιτικές πιέσεις, πληθωρισμό, χρηματιστηριακούς κινδύνους και τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου 2026
Κατά συνέπεια, ένα μέρος της αγοράς θεωρεί πιθανότερο ένα πολιτικό συμβιβασμό παρά μια στρατιωτική κλιμάκωση μεγάλης κλίμακας.
Goldman Sachs, JPMorgan και οι διαφωνίες των αναλυτών
Η αγορά παραμένει βαθιά διχασμένη.
Ορισμένοι οίκοι θεωρούν ότι η καταστροφή ζήτησης που προκαλείται από τις υψηλές τιμές θα περιορίσει τελικά την κατανάλωση και θα οδηγήσει ξανά σε πλεόνασμα προσφοράς μέχρι το τέλος του έτους.
Άλλοι εκτιμούν ότι τα διαθέσιμα αποθέματα είναι πολύ χαμηλότερα από ό,τι πιστεύεται και ότι οποιαδήποτε νέα διαταραχή στην παραγωγή ή τις μεταφορές θα μπορούσε να προκαλέσει απότομη άνοδο των τιμών.
Η Fitch, για παράδειγμα, προβλέπει επιστροφή σε συνθήκες υπερπροσφοράς από τον Σεπτέμβριο του 2026.
Ωστόσο, το συγκεκριμένο σενάριο προϋποθέτει ταυτόχρονα αποκλιμάκωση της κρίσης, περιορισμένες ζημιές στις ενεργειακές υποδομές, ταχεία επαναλειτουργία του Ορμούζ, αύξηση της παραγωγής από τη Βενεζουέλα, χαλάρωση κυρώσεων στο Ιράν και σταθερή παγκόσμια ζήτηση.
Πρόκειται ουσιαστικά για ένα σενάριο όπου σχεδόν όλα εξελίσσονται ευνοϊκά για την αγορά.
Η εκτίναξη της εβεβαιότητας
Στην παρούσα φάση δεν υπάρχουν ασφαλείς απαντήσεις στα κρίσιμα ερωτήματα:
• Θα υπάρξει νέα στρατιωτική κλιμάκωση;
• Ποιο είναι το πραγματικό ύψος των παγκόσμιων αποθεμάτων;
• Θα υπάρξει συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης πριν τα αποθέματα φτάσουν σε κρίσιμα επίπεδα;
• Μπορεί η παγκόσμια οικονομία να αποφύγει επιβράδυνση εάν οι τιμές παραμείνουν υψηλές;
Μέχρι να δοθούν απαντήσεις, η αγορά πετρελαίου θα συνεχίσει να κινείται μεταξύ δύο ακραίων σεναρίων: μιας πολιτικής αποκλιμάκωσης που θα οδηγήσει σε υπερπροσφορά και χαμηλότερες τιμές ή μιας νέας κρίσης προσφοράς που θα μπορούσε να εκτοξεύσει το Brent πάνω από τα 120 δολάρια ανά βαρέλι.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η... μάχη μεταξύ των γεωπολιτικών εξελίξεων και των θεμελιωδών μεγεθών της αγοράς δεν έχει ακόμη κριθεί.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών